ColdcaseTegelen |
Groepen dino's zwemmend in een meer, reuzen lama's kabbelend aan een uitgestorven boom. Hoe komen we aan dergelijke beelden? Veel van onze ideeën over evolutie en het leven in het verleden zijn gebaseerd op fossiele vondsten. Wetenschappers vinden nog steeds nieuwe fossielen en stukje bij beetje krijgen we een duidelijker beeld. Soms hebben we geluk en vinden we op een plek zoveel fossielen, dat je als het ware het landschap met zijn dieren en planten kan uittekenen.
Fossiel ecosysteem
Tegelen in Limburg is zo'n plek. In de Tegelse kleigroeves zijn zeer veel fossielen gevonden uit het Vroeg-Pleistoceen, ongeveer 2 miljoen jaar geleden. Deze periode is het startpunt van een reeks ijstijden (glacialen), afgewisseld door warmere perioden (interglacialen). Wetenschappers van Naturalis hebben in de kleigroeves grote hoeveelheden fossielen verzameld en onderzocht. Het is een van de belangrijkste fossielencollecties van het museum, omdat de verzameling een goed beeld geeft van het klimaat, het landschap en de flora en fauna van Nederland tijdens het Vroeg-Pleistoceen. De vindplaats in Tegelen is zelfs internationaal zo belangrijk dat de periode, waaruit deze fossielen afkomstig zijn, er naar genoemd is: het Tigliën (±2,4 tot ±1,8 miljoen jaar geleden).
Hoe kunnen wetenschappers uit een hoop fossiele botten en versteend plantenmateriaal zoveel informatie halen?
Privé verzameling
De coldcase is een doos met fossiele botten en kiezen van 15e verdieping in de collectietoren van Naturalis. Het betreft de verzameling van een arbeider, die gewerkt heeft als kleidelver in een groeve bij Tegelen. Na zijn dood is de verzameling aan het museum geschonken. De fossielen zijn nog niet gedetermineerd. Het is dus mogelijk dat er fossielen tussen zitten van dieren die nog niet eerder in Tegelen zijn aangetroffen.
Tot nu toe werden er botten van mammoeten gevonden, maar ook van een aap en een beer. Wat zegt dit over het klimaat? Was het Tiglien inderdaad een warmere periode?
Bij het oplossen van deze coldcase ga je ontdekken hoe je aan de hand van fossielen iets kunt zeggen over klimaat, landschap en voedselrelaties (voedselketens) tussen planten en dieren.
