De scholbox

De scholbox is een gebied van ongeveer 40.000 vierkante kilometer ten noorden van de Nederlandse en Duitse waddeneilanden en ten westen van de Deense waddeneilanden, dat sinds 1994 het hele jaar door afgesloten is voor de boomkorkotters met een vermogen van meer dan 300 pk. De scholbox werd in 1989 ingesteld om jonge ondermaatse schol te beschermen. Bij het instellen werd het gebied gedurende het tweede en derde kwartaal gesloten voor de visserij met grote kotters.

Bij een goed beheer van het gebied verwachtten visserijbiologen destijds een verhoging van de scholstand in de Noordzee met zo'n 25%. Die verwachting is niet uitgekomen. Het eerste jaar van de scholbox verdubbelde het aantal schollen nog, de hoeveelheid jonge schol groeide met ongeveer 40%. De gedeeltelijke sluiting van dit visserijgebied had toen dus wel effect. Vanaf 1992 zette een forse daling in, die werd toegeschreven aan een verminderde groeisnelheid van de schol. Begin 1997 stelde men vast dat het aantal jonge schollen in de scholbox blijvend hoger was dan vóór de instelling van de box. Zonder de scholbox zou het paaibestand van de schol in de Noordzee waarschijnlijk nog kleiner zijn.

De vissers noemen de scholbox vaak als een voorbeeld van falend ruimtelijk beleid. De doelstellingen zijn niet gehaald en er zijn allerlei neveneffecten opgetreden die niet ten gunste komen van de scholvangsten. Zo zijn er sinds de instelling van de scholbox veel kleine platviskotters bij gekomen. Die mogen wel vissen in het gebied.

Real Time Closure

In 2004 is voor het eerst een gebied van 13 bij 13 mijl grenzend aan de scholbox op vrijwillige basis tijdelijk gesloten voor scholvisserij. Bij deze nieuwe regeling, in het Engels 'Real Time Closure' genoemd, spreekt de Productorganisatie met de vissers een vangstverbod af. Controle op naleving wordt eveneens door de Productorganisatie gedaan, terwijl onderling boetes kunnen worden opgelegd. Deze regeling is door de visserij in het leven geroepen om snel op veranderende omstandigheden te kunnen reageren. Hiermee proberen de vissers een oplossing te vinden voor het probleem dat maatregelen op basis van langlopend onderzoek vaak te laat worden genomen of zelfs achterhaald zijn. In dit geval werd de afspraak gemaakt omdat er in het gebied plotseling veel jonge schol werd gevangen.

Ook de kuststrook beschermd

Ook de strook kustwater (tot 12 zeemijl uit de eerste duinenrij) is beschermd omdat ook hier de jonge platvis opgroeit. Deze strook is ook bekend onder de term " twaalfmijlszone". Net als in de scholbox mogen de sterkere (meer dan 300 pk) kotters hier geen vis vangen.

Bron: de Vleet, Ecomare