Koekoek

De koekoek komt in vrijwel geheel Europa voor, als het klimaat maar niet te extreem koud of warm is. In Nederland leeft deze vogel vooral in open gebieden met hier en daar struikjes en bomen. Ook in open bossen klinkt de roep van de koekoek. De waddeneilanden zijn favoriete stekjes. Koekoeken eten vooral rupsen. Zelfs de harige rupsen die andere vogels laten zitten, eten ze met veel plezier. Daarnaast eet de vogel ook wel andere insecten zoals kevers.

Iedereen weet dat de koekoek niet zelf broedt. De eieren worden gelegd in een nest van een andere soort. Vaak is een graspieper, heggenmus, rietzanger, kwikstaart of een gekraagde roodstaart de klos. In Europa zijn er meer dan honderd soorten waarbij de koekoek wel eens een ei in het nest legt. Het vrouwtje kiest voor een soort waarvan haar eieren sterk op die van de soort lijken. Wanneer het slachtoffer al begonnen is met broeden terwijl de koekoek nog geen kans heeft gehad om haar ei naar binnen te smokkelen, kan het zijn dat de koekoek het legsel en het nest vernielt. Zo wint ze tijd om toch op tijd haar ei bij een volgend legsel te kunnen leggen. De stiefouders van de jonge koekoek zijn meestal vogels die voor het eerst een legsel hebben. Ze weten niet goed wat hen te wachten staat en zijn dus niet verbaasd wanneer er een 'vreemd' jong uit kruipt. Het koekoeksjong werkt ook mee aan de bedriegerij. Door het geluid van een compleet nest jongen te imiteren krijgen de stiefouders de indruk dat er veel voedsel naar het nest gesleept moet worden. Een koekoek kan soms in wel twintig gastouder-nesten een ei gelegd hebben.

Hoewel koekoeken niet broeden, hebben ze toch iets wat op een territorium lijkt. Vooral wanneer er weinig voedsel beschikbaar is, verdedigt de vogel het terrein rond het 'gastnest' tegen soortgenoten. Op die manier stelt de koekoek het voedsel van de jongen veilig. Koekoeken trekken eind juli - augustus weg naar het tropisch Afrika. Eind april - mei komt de soort weer aan in Nederland.

Namen:
Ned: Koekoek
Eng: Cuckoo
Fra: Coucou gris
Dui: Kuckuck
Dan: Gøg
Nor: Gjøk
Fries: Koekoek
Ital: Cuculo
Lat: Cuculus canorus

Bron: de Vleet, Ecomare