Hollum

Hollum heeft een belangrijke rol gespeeld in de Amelander geschiedenis. In de zeventiende en achttiende eeuw kende Ameland door de walvisvaart een periode van ongekende welvaart: "De gouden eeuw van Ameland". Veel Amelanders zaten op de walvisvaart, de vrouwen zorgden voor huis en haard. Tal van oude huizen in Hollum herinneren nog aan die tijd. Het zijn de commandeurshuizen, die werden bewoond door belangrijke gezagvoerders van de walvisvloot.

De huizen zijn te herkennen aan een dubbele rij uitstekende richelsteentjes in de voorgevel; ijzeren ankers geven het jaartal aan waarin het huis gebouwd is. De bekendste commandeur in Hollum was Hidde Kat. Door zijn dagboeken is er veel bekend geworden over de walvisvaart.

De meeste commandeurshuizen vallen onder monumentenzorg. Met zijn ongeveer 1250 inwoners is Hollum het meest westelijk gelegen dorp op Ameland.

In het beschermd dorpsgezicht neemt de markante Nederlands Hervormde kerk uit de veertiende eeuw, een bijzondere plaats in. De kerk heeft veel te lijden gehad van de Noormannen. In de tweede helft van de vijftiende eeuw is hij totaal verwoest geweest. Het duurde meer dan 100 jaar voordat er weer erediensten werden gehouden. In 1678 werd de kerk weer opgebouwd. De reformatie had plaatsgevonden, de oorspronkelijk Katholieke kerk was nu voor Hervormde erediensten. Op het kerkhof rond de kerk liggen tal van zeelieden begraven uit de tijd van de walvisvaart. Hun grafstenen zijn stille getuigen van dat verre verleden.

Voor de bouw van de vuurtoren, in 1880, had de Hervormde kerk naast de religieuze functie ook een functie als baken voor de zeevaart.

Er zijn nog twee andere prachtige kerkjes in Hollum: de Gereformeerde kerk en de Doopsgezinde kerk. Zij vertellen de geschiedenis van de Mennonieten op Ameland.

Hollum heeft twee musea. Het Reddingsbootmuseum, waar de geschiedenis wordt verteld van een dapper volk in hun strijd tegen de zee, en het Sorgdragermuseum waar de cultuurhistorie van het eiland en zijn bewoners is te vinden.

Het oudste bewaard gebleven van huis van Ameland staat aan de Johannes Bakkerstraat 6 en heeft een ankerdatering van 1516. Aan de rand van het dorp staat een nieuwe korenmolen die het graan maalt voor de bakker. De molen is opengesteld voor het publiek. Niet ver van het dorp, in de Hollumerduinen, staat de vuurtoren. Het is één van de mooiste gietijzeren vuurtorens van Nederland. De toren is in 1880 gebouwd. De vuurtoren geldt tot op heden als een baken voor zeevarenden.