Garnaal |  |
De garnaal is van groot commercieel belang in Nederland. Er wordt volop op gevist in de Waddenzee, de deltawateren en langs de Noordzeekust. Tip: Ga niet in zee naar roze garnalen zoeken. Ze worden pas roze als ze gekookt zijn, in zee hebben ze dezelfde kleur als het zand. Ook zeedieren vinden garnalen lekker. Volwassen platvissen zijn er bijvoorbeeld gek op, maar garnalen houden zelf ook wel van een jong platvisje.
Kenmerken
| afmetingen: | tot 9 centimeter lang |
| kleur: | doorzichtig grijs met stipjes, bruin-roze als ze gekookt zijn |
| leeftijd: | 2 tot 5 jaar |
| voedsel: | alleseter, eet ook dode dieren |
| vijanden: | platvissen, jonge zeehonden, allerlei vogels, garnalenvissers |
| voortplanting: | geslachtelijk |
| bijzonderheden: | Slechts 1 op de 50.000 garnalen eitjes groeit uit tot een volwassen garnaal. De rest wordt allemaal opgegeten of gaat op een andere manier dood. |
Verspreiding en habitat
Gewone garnalen komen algemeen voor de Noordzee en Waddenzee. Ze hebben een voorkeur voor onbegroeide zand- of slibbodems in de kustwateren. Wanneer het kouder wordt trekken ze naar dieper water. In juli 2006 was het zo warm in de Waddenzee dat de garnalen toen juist de warmte ontvluchtten en naar de Noordzee trokken. Jonge garnalen blijven vooral op de wadplaten, maar oudere garnalen bevolken de wadplaten alleen tijdens hoogwater. Als de platen droogvallen trekken de grotere garnalen zich weer terug in de geulen.
Onzichtbare garnalen
Op de zeebodem valt een garnaal helemaal niet op, je ziet hem bijna alleen als hij beweegt. De garnaal heeft namelijk een hele goede schutkleur. Hij heeft een half-doorzichtige zandkleur en de stippels op zijn rug lijken op zandkorrels. Bij gevaar kan de garnaal zich ook nog binnen 10 seconden helemaal ingraven, waarbij alleen zijn voelsprieten en ogen uit het zand steken. Als je heel goed kijkt kan je de sporen zien die een garnaal heeft achtergelaten tijdens het graven, en dan valt ook het bultje onder het zand op. Meestal zie je ze alleen als je er per ongeluk al bijna op staat, waardoor de garnaal van schrik uit het zand springt en er hard vandoor gaat. Een garnaal vangen met de blote hand is een hele kunst omdat garnalen nogal onvoorspelbaar door het water schieten. Meestal heb je meer succes met een duwnetje. Dit netje duw je door het zand, waardoor de, in het zand verstopte, garnalen omhoog springen en in het net opgevangen worden. Garnalenvissers gebruiken klossen die over de zeebodem rollen om de dieren op te schrikken.
Namen:
Ned: Gewone garnaal (grijze garnaal, Noordzee garnaal, gernaarts (B), geernaars (B))
Lat: Crangon crangon
Eng: Common shrimp (brown shrimp)
Dui: Sandgarnele (Granat, Krabbe, Nordseegarnele, Garnele)
Fra: Crevette
Dan: Hestereje (sandhest)
Weblink
De garnaal als lekkernij:
http://www.tijdvoorvis.nl/garnalen
Meer informatie over garnalen:
http://www.kinderpleinen.nl/showPlein.php?plnId=1215