Duindoorn

Duindoorn groeit op kalkrijke plekken in het duingebied. Het is een belangrijke plant voor het duin want hij brengt via wortelknolletjes stikstof in de bodem. Die voedingsstof gebruikt duindoorn deels zelf, maar er blijft voldoende over om de groei van andere planten mogelijk te maken. In de buurt van duindoorns zien we dan ook vaak dichte vlierbosjes en een bodembegroeiing van brandnetels en braam. Trekvogels komen op duindoornbessen af. Deze zijn onder meer rijk aan vitamine C.

De duindoorn is voor de vorming van de wortelknolletjes die het stikstof binden afhankelijk van een bacterie. Er worden geen knolletjes op oudere wortels gevormd, en oudere wortels vormen geen jongere worteldelen. Na ongeveer 7 jaar is het aantal knolletjes sterk verminderd en voor 80% afgestorven. Na 10 tot 15 jaar sterft de duindoorn langzamerhand af en kunnen andere soorten de plaats innemen.

Duindoorn kan wel een halve meter per jaar groeien. Daarom heeft de struik, net als helm, geen last van stuivend zand. Om verdamping te voorkomen, is de duindoorn bekleed met stervormige schubjes. Deze schermen de struik af van directe zonbestraling. Ze zijn met lucht gevuld en geven de struik de grijs-zilverachtige kleur.

Een groep duindoornstruiken is meestal afkomstig uit één ouderplant. Ondergrondse wortelstokken zorgen voor nieuwe planten. De groep is dan een nieuwe spruit en de bijbehorende struiken zijn óf vrouwelijk óf mannelijk.

De oranje bessen smaken erg zuur. Ze worden verzameld voor de bereiding van jam, yoghurt en likeur. In de bes zit een pitje dat het eigenlijke zaad is. Veel vogels eten de bessen graag. De harde zaden die door de vogels worden uitgepoept, groeien zelden tot een volwassen duindoorn uit. Vele kiemplantjes sterven af door droogte of worden opgegeten door vogels of konijnen. Vaak ontbreekt ook de schimmel waarmee de duindoornplantjes in symbiose moeten leven. In sommige jaren gisten de bessen aan de struiken. Dan komt het voor dat trekvogels zoals kramsvogels en koperwieken dronken worden!

De duindoorn vormt een belangrijke schakel in de duinlevensgemeenschap omdat de wortelknolletjes stikstof binden, de bessen en bladeren als voedselbron voor vele organismen dien en omdat de plant een schuilplaats biedt voor wild ( reeën) en broedplaats is voor veel vogelsoorten.

Namen:
Ned: Duindoorn
Lat: Hippophae rhamnoides
Eng: Sea Buckthorn
Fra: Argousier
Dui: Sanddorn
Dan: Havtorn