Brandgans

Brandganzen broeden in kolonies op Spitsbergen, Nova Zembla, Groenland en op het eiland Vaygach. Overwinteren doen ze in West-Europa. Tussen oktober en maart zijn wel 160.000 exemplaren te vinden in het noorden van Groningen, Friesland, Flevoland en het deltagebied. Gemiddeld overwintert ongeveer 90% van alle brandganzen in Nederland. Deze hebben allemaal gebroed op Nova Zembla. In de jaren tachtig verschenen de eerste broedkolonies in Nederland en tegenwoordig broeden er al 7000 paren in Zeeland. Brandganzen eten gras, twijgen en zaden, maar soms ook weekdieren en schaaldieren.

De eerste brandganzen komen in oktober in Nederland aan. Gewoonlijk is januari de maand waarin de meeste brandganzen in Nederland voorkomen. In februari en maart trekken de meeste vogels weer weg, maar ook in april zijn nog grote groepen te zien in het waddengebied en bij de Haringvliet.

Nederland is in de loop der jaren populairder geworden bij de brandgans. Rond 1975 overwinterden hier ongeveer 50.000 brandganzen. Tegenwoordig schommelt dat aantal tussen de 150.000 en 200.000. De algemene groei van de West-Europese populatie is één oorzaak van die toename, en het jachtverbod in Nederland en enkele andere landen zal ook een belangrijke rol spelen. Omdat Nederland zo populair bij de soort is, vormt het ook een belangrijk overwinteringsgebied. Via de Vogelrichtlijn van de EU is Nederland verplicht extra beschermde gebieden voor de soort in te stellen.

Broedkolonies in Nederland

Brandganzen gingen voor het eerst in de jaren tachtig in Nederland broeden. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de toegenomen voedselwaarde van het gras op de kwelders, waardoor er voor de ganzen minder reden was om weg te trekken. Het gras is in voedselwaarde toegenomen omdat het water in de delta meer meststoffen is gaan bevatten, die bij overstormingen op de kwelder terechtkwamen. Vermoedelijk is deze trend in de jaren zeventig al in Zweden begonnen, waar ze op kleine eilandjes voor Gotland in de Baltische Zee zijn gaan broeden.

Namen:
Ned: Brandgans
Eng: Barnacle goose
Fra: Bernache nonnette
Dui: Weisswangengans (Nonnengans)
Dan: Bramgis
Nor: Hvitkinngis
Fries: Paugoes
Ital: Oca facciabianca
Lat: Branta leucopsis

Weblinks

Een schilderij met brandganzen stap-voor-stap opgebouwd:
http://www.martinridley.com/4_barnacle_geese_wildfowl_paintings.html

Vogelbescherming over de brandgans
http://www.vogelbescherming.nl/content.aspx?cid=359

Bron: de Vleet, Ecomare