Drijver's Vogelweid de Bol

Ten noorden van het buurtschap Oost, in de polder het Noorden, ligt Drijvers Vogelweid de Bol. Het gebied bestaat uit het Binnenzwin en het Buitenzwin en schrale graslanden. Het gebied grenst direct aan de Waddenzee en is vooral bekend om zijn bijzondere orchideeën, de markante molen, de brakke sloten en grote groepen rotganzen. De Bol is in 1937 in bezit van Natuurmonumenten gekomen. In 2005 is het gebied uitgebaggerd om de oorspronkelijke flora en fauna te laten terugkeren.

Brak water

Het water achter de Waddendijk is brak. Voor een deel komt dat doordat zeewater onder de dijk door omhoog kwelt. Bij de Bol is ook een buisverbinding met de Waddenzee gemaakt om het brakke ecosysteem in stand te houden.

Het opgekwelde brakke water is te rijk aan voedingsstoffen (nitraat, fosfaat en ijzer) en arm aan zuurstof. Hierdoor herbergt de Bol minder verschillende soorten planten en dieren dan er zouden kunnen voorkomen.

In het water achter de Waddenzeedijk komen soorten als wadpier, wadslakje, brakwaterkokkel, gewone kokkel, alikruik en strandkrab voor. Ook is dit een van de weinig binnendijkse groeiplaatsen van groot zeegras in Nederland. Verder komen hier spiraal- en snavelruppia voor.

Paars van de orchideeën

Uitkijkend over de schrale weilanden vanaf de dijk bij Krassekeet valt in mei en juni de paarse bloemenkleur op. De paarse kleur wordt veroorzaakt door het massaal voorkomen van orchideeën. De wat lichtere paarse gloed wordt veroorzaakt door Engels gras.

Het talrijk voorkomen van harlekijnorchissen en breedbladige orchissen is een fenomeen dat op de andere waddeneilanden niet voorkomt. Harlekijnen zijn de vroegste orchideeën. De eerste bloemen bloeien bij gunstig weer al eind april.

De milieuomstandigheden in de weilanden van de Bol zijn specifiek: Kalkrijke, brakke grond met overgangen naar een meer zoet milieu. Het brakke element verklaart ook het voorkomen van Engels gras.

Uitbaggeren

In 2005 is begonnen met het uitbaggeren van De Bol. Bij deze operatie wordt een grote hoeveelheid slib (40.000 ton) verwijderd om de oorspronkelijke flora en fauna terug te laten keren. De typische brakwaterflora verloor in de loop der jaren terrein omdat de invloed van het zoute kwelwater afnam door de bouw van het gemaal De Krassekeet. Dit gemaal zorgde voor een verlaging van het waterpeil ten behoeve van de landbouw. Een ander effect van het gemaal was dat de doorstroming in het Noorderkanaal verdween en dat het slib niet meer uitspoelde en naar de bodem zakte. Hierdoor onstond een dikke laag modder met een verstikkend effect op de bodemplanten. Naast het weghalen van slib zal ook de doorstroming van het Noorderkanaal terugkeren met behulp van duikers, die onder de Stuifweg zijn gegraven. De verwachting is dat door deze operatie stekelbaarsjes en andere organismen weer vanuit de Waddenzee naar binnen kunnen zwemmen en dat de brakwaterflora zich kan herstellen.

Bron: de Vleet, Ecomare