Consumentenorganisaties

betrokkenheid

Consumentenorganisaties stellen het belang van de consument centraal. Binnen de biotechnologie houden zij zich daarom vooral bezig met het garanderen van de voedselveiligheid en de keuzevrijheid voor de consument.

algemeen standpunt

Consumentenorganisaties zijn geen directe tegenstanders van biotechnologie. Wel zijn zij van mening dat toepassingen van biotechnologie aan een aantal voorwaarden moeten voldoen. Consumentenorganisaties bekijken de toepassingen van geval tot geval en letten hierbij op voordelen voor de consument. Daarnaast vinden zij het belangrijk dat genetisch veranderde voedingsmiddelen veilig zijn en dat consumenten zelf kunnen beslissen, of ze wel of niet gebruik willen maken van genetisch veranderde producten.

ethische aspecten

Consumentenorganisaties laten zich niet expliciet uit over de ethische aspecten van biotechnologie. Wel zijn zij van mening dat er alternatieven moeten bestaan voor consumenten die genetisch veranderd voedsel om ethische redenen afwijzen.

genetisch veranderen van

dieren

Consumentenorganisaties vinden het genetisch veranderen van dieren niet aanvaardbaar voor voedingsdoeleinden en alleen onder strikte voorwaarden voor de productie van medicijnen.

planten

De huidige genetisch veranderde gewassen hebben volgens consumentenorganisaties geen duidelijke voordelen. Ook dragen ze niet bij aan duurzame landbouw. Wel zijn consumentenorganisaties van mening dat er genetisch veranderde landbouwgewassen ontwikkeld kunnen worden met duidelijke voordelen voor het milieu of de gezondheid.

micro-organismen

Consumentenorganisaties zijn van mening dat het genetisch veranderen van micro-organismen is toegestaan, wanneer dit voordelen oplevert voor de consument.

toepassingen

landbouw en voeding

Consumentenorgansaties vinden dat genetisch veranderde landbouwgewassen moeten bijdragen aan een duurzame productie. Hoewel dit volgens hen niet geldt voor de huidige 'gentech' gewassen, zijn zij van mening dat er in de toekomst genetisch veranderde gewassen ontwikkeld kunnen worden, met duidelijke voordelen voor het milieu of de gezondheid.

gezondheidszorg

Consumentenorganisaties staan in principe positief tegenover toepassingen van biotechnologie voor de productie van nieuwe medicijnen. Deze toepassingen zijn immers in het voordeel van de consument. Wel vinden zij dat het gebruik van dierproeven zoveel mogelijk moet worden vermeden.

Consumentenorganisaties staan in principe ook positief tegenover technieken waarmee de aanleg voor erfelijke ziekten kan worden vastgesteld, maar vinden dat de privacy daarbij wel goed beschermd moet worden.

industrie en milieutechniek

Voor toepassingen van biotechnologie in de industrie en het milieu staan consumentenorganisaties in principe open, zolang deze voordelen bieden voor de consument.

voedselveiligheid

Consumentenorganisaties zijn van mening dat alle voedingsmiddelen die op de markt worden gebracht, in de eerste plaats veilig moeten zijn voor consumptie. Zij staan gereserveerd tegenover de veiligheid van voedsel met genetisch veranderde ingrediŽnten. Consumentenorganisaties vinden het belangrijk dat de langetermijneffecten van het eten van 'gentech' voedsel worden onderzocht. De overheid moet de veiligheid van onze voeding waarborgen. Als er iets mis gaat, moet de producent aansprakelijk gesteld kunnen worden.

Enkele consumentenorganisaties benadrukken de volgende risico's van genetisch veranderd voedsel voor de gezondheid:

antibioticum-resistentie

Voor het maken van genetisch veranderde gewassen maken wetenschappers gebruik van zogenaamde 'hulpgenen', die weerstand veroorzaken tegen bepaalde antibiotica. Deze weerstand zou op ziekteverwekkende micro-organismen kunnen worden overgedragen waardoor deze moeilijker te bestrijden zijn.

voedselallergie

Via een genetisch veranderd organisme komen nieuwe eiwitten in ons voedsel terecht. Hierdoor kan voedselallergie ontstaan. Daar moet bij de veiligheidsbeoordeling heel zorgvuldig naar gekeken worden.

milieuveiligheid

Consumentenorganisaties zijn van mening dat de huidige genetisch veranderde landbouwgewassen niet bijdragen aan een duurzame productie. Zo is nog niet aangetoond dat de huidige genetisch veranderde gewassen het gebruik van bestrijdingsmiddelen verminderen. Langetermijneffecten van het gebruik van genetisch veranderde gewassen moeten goed worden onderzocht.

Enkele consumentenorganisaties benadrukken de volgende risico's van genetisch veranderde gewassen voor het milieu en de landbouw:

biodiversiteit

Genetische eigenschappen die aan gewassen of dieren worden toegevoegd, kunnen het natuurlijk evenwicht verstoren. Zo is het mogelijk dat genetisch veranderde planten of dieren de wilde soorten verdringen. Daarnaast kan bijvoorbeeld een insecticide dat is ingebouwd om planten te beschermen tegen schadelijke insecten, ook dodelijk zijn voor nuttige insecten. Door dit soort effecten kunnen soorten ongewild verdwijnen en neemt de biodiversiteit af.

afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelen

Op genetisch veranderde gewassen die ongevoelig zijn voor een bepaald onkruidbestrijdingsmiddel, kunnen boeren dit bestrijdingsmiddel in theorie 'onbeperkt' gebruiken zonder dat het gewas sterft. Hierdoor bestaat de kans dat boeren veel gaan spuiten om zo hun veld schoon te houden van onkruid. Consumentenorganisaties zijn bang dat hierdoor het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen eerder zal stijgen dan dalen. Verder zijn consumentenorganisaties van mening dat we voor de toekomst moeten streven naar duurzame landbouw met beperkt gebruik van bestrijdingsmiddelen. Genetisch veranderde gewassen maken boeren daarentegen afhankelijk van deze chemische middelen.

keuzevrijheid

Consumentenorganisaties vinden dat op het etiket van voedingsmiddelen moet staan of deze genetisch veranderde ingrediŽnten bevatten. Momenteel ontbreekt in veel gevallen die informatie. Dit staat de keuzevrijheid van de consument in de weg. Daarom moet de informatie op etiketten vollediger worden. De overheid speelt hierbij een belangrijke rol, zij stelt de regels op. Voor consumenten die principiŽle bezwaren hebben tegen het eten van genetisch veranderd voedsel moeten alternatieven beschikbaar zijn, zoals ecologisch geteelde landbouwproducten. Consumentenorganisaties zijn van mening dat de overheid moet helpen bij het garanderen van alternatieven voor genetisch veranderd voedsel. Ook moet de overheid zich inspannen om consumenten van algemene informatie te voorzien over de toepassingen, mogelijkheden, gevolgen en wetgeving van biotechnologie.

wereldvoedselsituatie

Consumentenorganisaties zijn van mening dat biotechnologie een positieve rol zou kunnen spelen bij de voedselvoorziening in ontwikkelingslanden. Toch zijn sommige consumentenorganisaties zich bewust van het feit dat modernisering niet altijd positief is voor de kleinschalige landbouw in die landen.

octrooien en de positie van bedrijven

Door het octrooirecht moeten boeren aan zaadproducenten extra geld betalen voor het gebruik van genetisch veranderde zaden. Over de aanvaardbaarheid van deze ontwikkeling verschillen consumentenorganisaties van mening. Zij delen het standpunt dat er alternatieven beschikbaar moeten blijven, zodat de boer zelf kan beslissen welke zaden hij gebruikt. De overheid moet ervoor waken dat deze keuzevrijheid blijft bestaan.

economische belangen

Consumentenorganisaties zijn van mening dat de overheid een beleid moet ontwikkelen over het gebruik van biotechnologie, waarbij maatschappelijke wensen voorop staan en niet economische belangen.